مهدى مهريزى و على صدرايى خويى

50

ميراث حديث شيعه

وجود اين قاضى نعمان ، در هيچ‌جا اشاره‌اى به سماع نزد ابن أشعث ننموده است . نكتهء قابل ذكر اين است كه برخى روايات منقول از اين كتاب ، در متن چاپى موجود نيست . « 1 » اين مسئله دلالت بر وجود چند روايت وتأليف براي اين‌كتاب دارد . برخلاف اظهار نظر دانشمند محترم آقاى مادلونگ كه گفته است روايات اين كتاب ( يعنى جعفريات ) تا زمان نگارش مستدرك الوسائل در سال 1315 ق ، به متون اماميه وارد نشده بودند ، بايد گفت كه كتاب جعفريات « 2 » ، قبل از علامهء حلّى در بين اماميه شناخته شده بوده وروايت آن نيز متداول بوده است . به عنوان مثال ، سهل بن أحمد ديباجى ( م 380 ق ) ، كتاب جعفريات را براي محمّد بن أحمد بن فارس از محمّد بن محمّد بن أشعث ، روايت نموده است . « 3 » همچنين ضياء الدين فضل الله بن علي حسينى ( م ح 571 ق ) در كتاب النوادر خود ، از جعفريات نقل روايت كرده است . « 4 » علامهء حلّى در اجازهء معروف خود به بنى زهره ، به طريق ديگرى جز آنچه ضياء الدين حسينى در النوادر آورده ، اشاره كرده است . « 5 »

--> ( 1 ) . در مورد مؤلف اين اثر ر . ك : مكتب‌ها وفرقه‌هاى اسلامى ، ص 259 - 260 ، مستدرك الوسائل ، تحقيق ونشر : آل‌البيت عليهم السلام ، قم ، 1415 ق ، ج 19 ، ص 15 - 37 . ( 2 ) . مكتب‌ها وفرقه‌هاى اسلامى ، ص 259 . چهل حديث منتخب از اين كتاب را شمس الدين محمّد بن‌يوسف جزرى تأليف نموده است كه اين كتاب را علامه مجلسي مىشناخته است ( ميراث حديث شيعه ، ج 4 ، ص 250 - 251 : « رسالهء الأربعون الزاهرة المنسوبة إلى العترة الطاهرة » ، تحقيق : محمّد جواد نور محمّدى . ( 3 ) . تاريخ بغداد ، ج 9 ، ص 121 - 122 . ( 4 ) . كتاب النوادر ، ص 82 به بعد . ( 5 ) . بحار الأنوار ، ج 107 ، ص 132 .